Het plafond van Ducci: van het ene stadspaleis naar het andere

Zoals jullie misschien al hebben gelezen in de pers, is het Museum Hof van Busleyden in blijde verwachting van een wel bijzonder museumstuk: het Ducci plafond. Maar wie was Mr. Ducci en waarom komt zijn plafond nu naar Mechelen?

het plafondDe man achter het plafond
Gaspare Ducci werd geboren in Pescia (Italië) in 1495, maar verhuisde in 1515 naar Antwerpen, waar hij als lid van de Florentijnse Natie uitgroeide als succesvol handelaar en geslepen speculant. Hij kon zijn macht snel laten groeien en in 1547 werd hij benoemd tot keizerlijke raadsheer en kreeg hij zelfs een adelijke titel.
 
Hij was niet zuinig met zijn verworven middelen en investeerde flink in residenties. Hij bemachtigde in enkele jaren tijd het Schoonselhof in Wilrijk, het hof van Hoboken met zijn feodale rechten en de heerlijkheid van Kruibeke. Veel van deze woningen, maar vooral het Schoonselhof en zijn stadsresidentie in de Huidevettersstraat in Antwerpen, werden grondig geherdecoreerd. Het befaamde cassetteplafond, dat nu naar het Museum Hof van Busleyden verhuist, werd eerst aangebracht in de stadsresidentie. Na de afbraak van dit gebouw in 1952 werd het overgebracht naar Sterckshof, waar het tot nu toe verbleef. Ondertussen staat dat kasteel te koop. Het ensemble past niet meer in het nieuwe collectiebeleid van het Museum voor Edelsmeedkunst, Juwelen en Diamant in Antwerpen, dus er werd gezocht naar een ander bestemming.
 
De waarde van het ensemble
Het plafond was oorspronkelijk een onderdeel van de luxueus ingerichte achterbouw van de residentie. Let vooral op de medaillons, centraal geplaatst in de cassettes van het plafond: zij vormden een eerbetoon aan Keizer Karel V, beschermheer van Ducci (deze laatste was ook de bankier van de keizer). En daarmee wordt er meteen een link gelegd naar Mechelen, de stad waar Keizer Karel opgroeide.
Er zijn nog redenen waarom het plafond op zijn plaats is in het Museum Hof van Busleyden. Het is immers een zeldzame, maar luistterijke getuige van hoe stadspaleizen er in de zestiende eeuw uitzagen. Het interieur van het Hof van Busleyden ging verloren na een bombardement uit de Eerste Wereldoorlog, maar de indeling van de ruimtes doet heel er denken aan het stadspaleis van Ducci. Waarschijnlijk was de aankleding ook erg gelijkaardig.
 
ducci collage
Daarnaast past het ensemble ook perfect in het verhaal dat het Museum Hof van Busleyden wil vertellen over het belang van de stedelijke hofcultuur uit die tijd. 
 
We zijn dan ook erg blij met de schenking van de Provincie Antwerpen. De schouwboezem met muurschildering, de acht zoldercassetes met bandornamenten en het medaillon van Keizer Karel zullen een belangrijke plaats krijgen in het toekomstige museum.