detail_banner_1.jpg

De 25 werken die je gezien moet hebben | 4

De dans der deugden

Anoniem

Inscriptie onderaan duidt op 1545

 

 
Twaalf vrouwelijke figuren, elk vergezeld door een inscriptie en een bloem, reiken elkaar de hand. Rechtverdicheijt, Gheloeve, Hope, Die liefde goeds, … ieder van deze personificaties stelt een christelijke deugd voor. Samen vormen ze een omheining rond een zegende Christus, een soort van besloten hof. De tekst onderaan stelt: ‘Den dans der dueghden aenmerckt hier claer Die als ghestustere (sic) tsamen schooene Ihesum hueren brijdegoem neemen waer Om hem te (c)rijghen tot hueren looene 1545’. 
 
Het schilderij van de dans der deugden, ook wel maagdendans genoemd, is een vroeg voorbeeld van een schilderij op doek. Hoewel de kunstenaar anoniem blijft, werd het vermoedelijk in Mechelen gemaakt. Deze stad was in de zestiende eeuw een bekend productiecentrum van (goedkope) schilderijen op linnen. Karel van Mander (1548-1606) schrijft een halve eeuw later dat er in Mechelen meer dan 150 winkels van Doeck-schilders zijn. Daarnaast doet ook het popperige uiterlijk van de maagden (hoog voorhoofd, amandelvormige oogleden en pruillipjes) denken aan de kleine Mechelse houten beeldjes (Poupées de Malines) die op grote schaal in deze stad werden vervaardigd. 
 

 

___

 

FICHE

Titel: De dans der deugden

Objectnaam: schilderij

Vervaardiger: anoniem

Datering: Inscriptie onderaan duidt op 1545

Materiaal: olieverf op doek gemaroufleerd op paneel

Afmetingen: 84,0 x 112,5 cm

Inventarisnummer: OCMW S0024

Herkomst: Hing aan het einde van de negentiende eeuw in de werkkamer van het Onze-Lieve-Vrouwgasthuis, Mechelen. In 2000 werd dit werk door het OCMW in beheer aan de stad Mechelen gegeven. 

 
 
 

BIBLIOGRAFIE

Heidi De Nijn, 800 jaar Onze-Lieve-Vrouwegashuiszusters: Uit het erfgoed van de Mechelse gasthuiszusters en het OCMW. Mechelen, 1998: 77-78.

Hannah Iterbeke, ‘Cultivating Devotion The Sixteenth-Century Enclosed Gardens of the Low Countries’. In: IKON: Journal of Iconographic studies 10 (2017): 237-250.

Andrea Pearson, Gardens of Love and the Limits of Morality in Early Netherlandish Art.Leiden/Boston, 2019: 148.

Stefan Vandenberghe, Inventaris van het kunstpatrimonium van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn en van het O.L.Vrouwgasthuis (Zusters Augustinessen) te Mechelen. Ongepubliceerde verhandeling, 1980: 11.

Paul Vandenbroeck, Hooglied: De Beeldwereld van Religieuze Vrouwen in de Zuidelijke Nederlanden vanaf de 13de eeuw. Brussel/Gent, 1994: 252.

Prosper Verheyden, ‘De Maagdendans’. In: Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen 27 (1922): 89-116.
 

___

 

Heb je nog opmerkingen of aanvullingen bij dit stuk? Neem contact met ons op.