detail_banner.jpg

De 25 werken die je gezien moet hebben | 3

Besloten Hofje met Calvarie, de Maagd Maria en Johannes de Evangelist

Anoniem, samenwerking

1525-28

 

Het centrale thema van dit Besloten Hofje is de verlossing van de mens. Dit concept wordt gesymboliseerd door de kruisiging van Christus. De symmetrische structuur van dit Hofje sluit nauw aan bij die van de drie grootste Hofjes (GHZ BH001, GHZ BH002 en GHZ BH006). 
 
Het Besloten Hofje met Calvarie heeft beschilderde zijpanelen met daarop vier leden van het Mechelse Onze-Lieve-Vrouwegasthuis en hun respectieve patroonheilige. Op het geopende linkerluik zien we Peeter van Steenwinckele, de eerste rentmeester van het Gasthuis na de hervorming ervan in december 1508. Tijdens deze hervorming of ‘reformatie’ werden er nieuwe, strengere leefregels aan de gasthuiszusters opgelegd door het bisdom. Achter van Steenwinckele staat de heilige Petrus. Op de rechtervleugel staat zuster Cornelia Andries, de eerste priorin na de hervorming. Ze is vergezeld van haar patroonheilige, de heilige Cornelius. Op de buitenzijde van het linkerluik staat priester Marten Avonts, de tweede rentmeester; hij knielt naast de heilige Martinus van Tours. Op de buitenzijde van het rechterluik is zuster-overste Jozijne van Coolene geportretteerd, samen met de heilige Judocus. 
 
De aanwezigheid van Marten Avonts suggereert dat dit Besloten Hofje werd gemaakt na de dood van Peeter van Steenwinckele in 1525. Priorin Cornelia Andries overleed drie jaar later, in 1528. Op basis van deze gegevens kunnen we dit Besloten Hofje dateren tussen 1525 en 1528. De beschilderde zijpanelen werden toegeschreven aan de Meester van het Mechelse Sint-Jorisgilde. Deze toeschrijving is echter onzeker.
 
 
De Besloten Hofjes, wat zijn dat?
 

 

___

 

FICHE

Titel: Besloten Hofje met Calvarie, de Maagd Maria en Johannes de Evangelist 
 
Objectnaam: Besloten Hofje
 
Vervaardiger: anoniem, samenwerking
 
Datering: 1525-28
 
Materiaal: mixed-media Afmetingen: 108,8 × 144,5 × 23,5 cm
 
Inventarisnummer: GHZ BH 0003
 
Herkomst: Uit de collectie van de Onze-Lieve-Vrouwgasthuiszusters en daar gekoesterd voor bijna 500 jaar. In 1999 in bruikleen gegeven aan de stad Mechelen. 
 
 

BIBLIOGRAFIE

Barbara Baert, Late Medieval Enclosed Gardens of the Low Countries: Contributions to Gender and Artistic Expression. Leuven, 2016.

Hannah Iterbeke en Lieve Watteeuw, De Besloten Hofjes van Mechelen: Laatmiddeleeuwse paradijstuinen ontrafeld. Veurne/Amsterdam, 2018: 22-23; 76-77.

Camille Poupeye, ‘Les Jardins clos et leurs rapports avec la sculpture malinoise’, Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines 22 (1912) : 51-114.

 

___

 

Heb je nog opmerkingen of aanvullingen bij dit stuk? Neem contact met ons op.